Terzi kendi söküğünü dikemez, "sağlığınıza dikkat edin" diyen doktor habire sigara içer, işletme okuyan adam da iş hayatından nefret eder. Bunlar hayatın gerçekleridir.

İş hayatı dediğimiz ve yaşamımızın çok büyük bir kısmını kendisine feda ettiğimiz bu şeyden kaçmanın yolu yok. Çok azımıza anamızdan babamızdan holding kalıyor. Bir o kadar azımız hobisini işe çeviriyor. Az bir kısmımız da açta, açıkta geziyor. Her ne kadar istemesek de bu yıllardır dönen çarkların içine giriyoruz. Özgürlüğüne düşkün, iş hayatının o hırslı, öğütücü ikliminden nefret eden ve akademi sayesinde bundan olabildiğince uzak kalan ben de belli bir noktadan sonra bu dünyanın içine dalmak zorunda kaldım. Şanslıyımdır ki şu an için hiyerarşinin kendini çok az gösterdiği genç bir şirkette bulunup, oyunu olabildiğinde kendi kurallarıma göre oynuyorum. Tabii ki de hayatım hiçbir zaman böyle güllük gülistanlık olmadı. Özellikle de iş arama süresince.

Haklısın stock photo kardeş, hem de çok

İş aramanın kendisi zaten belli başına bir iş. O kadar zaman alıyor ki, anlatmak zor. Sabah 9, akşam 5 gibi bir mesai yapıp, bol bol internette gezmek, her şirkete göre bir CV hazırlamak, motivasyon mektubu yazmak, form doldurmak vs. yapmak gerekiyor. Bunlar sıkıcı şeyler elbette ama zaman içinde bir robota bağladığın için bu işlemleri hızlı bir şekilde tamamlamaya başlıyorsun.

Bu iş başvurularından bir sonraki adıma geçmek hiç kolay değil. Şu anda çalıştığım şirketten biliyorum ki başvuruların sadece %5-%10 arasında bir kısmı ikinci tura geçiyor. Bu ikinci turda ya bir online test yapıyorsun, ya da şirket seni Google'da şöyle bir arıyor, tarıyor. Ondan sonra da gelsin mülakatlar.

Maaş beklentisi sorusuna klasik cevabım

İlk mülakatın muhteşem geçmesi diye bir şey bence yok. Ne kadar çok mülakat, o kadar çok tecrübe. Sonuçta bu mülakatlarda sorulabilecek sorular az çok belli - her ne kadar bazen sürpriz sorular gelebiliyor olsa da. Bence burada önemli olan verdiğin cevap kadar, hatta belki de daha fazla, soruya nasıl cevap verdiğin. Kem küm demeden, hızlı ve kendinden emin cevap vermek çok önemli. Kendime dönersem, girdiğim ilk mülakatta yaptığım en büyük hata "maaş beklentisi" sorusuna verdiğim cevaptı. Ne kadar maaş istediğimi sorduklarında kısaca "ne verirseniz uygundur" tarzından bir şey söyledim. Bunun da iki nedeni vardı. Birincisi, doktora öğrencisi olarak zaten asgari ücret gibi bir şey alıyorduk. Şirketin vereceği herhangi bir maaş bundan fazla olacaktı ve ben memnundum. İkincisi de paraya önem vermediğimi, işin kendisiyle ilgilendiğimi göstermek istemiştim. Ancak daha sonra iş arama ile ilgili gittim bir kursta verdiğim cevabın çok saçma olduğunu öğrendim. Çünkü bir maaş beklentisi söylemek hem kendi değerini ölçme yeteneğini, hem de bu işle ilgili araştırma yaptığını ve maaş miktarını bildiğini göstermekte. Yani ben hem kendimi değersiz göstermiştim, hem de yeteri kadar araştırma yapmadığım hissini vermiştim. Keza mülakatı yapan arkadaş da bir rakam söylemem için ısrar etmişti ve çok düşük bir rakam söylemiştim. Hay ağzıma tüküreyim. Burada işi beceremediğimi gördükten sonra mülakat sonunda "ya benim de Macar arkadaşım var ehe mehe" diyerek daha sıcak ve samimi bir müuhabbet açmaya çalıştım. Bu muhabbette başarılı olsam da ama iş teklifi tabii ki de olmadı. En azından mülakatı yapan arkadaş bana telefonla geri döndü. Daha sonra bu işin her zaman böyle işlemediğini görecektim.

O son maili okuduğumda yaptığım basın açıklaması

Bu dönem içinde yaşadığım en kötü tecrübe, 3 ay boyunca süren en uzun iş arama maceramdı. Detaylara girsem bütün blog post'u ona adamam gerekir ama şöyle anlatayım. 100% yapmak istediğim şey olmasa da beni en çok heyecanlandıran ilandı. 3 farklı mülakata girdim. Birçok kez mailleştim ki bunların çoğunluğu kendilerinin bir türlü mülakat planlamasını yapamamaları yüzünden onlardan haber alabilme mailleriydi. Mülakatlarda asla kaba değillerdi ve aksine pozitif sinyaller veriyorlardı. Ancak mülakatlardan sonra bir cevap almak için, olumlu bir cevap aldıktan sonra diğer adımları öğrenmek için haftalar geçirmek gerekti. Mayıs sonunda başlayan bu macera, Ağustos ortasında olumsuz sonuçlandı. Son aşamaya kadar gelip başarısız olmak üzücü elbette. Ancak lastik gibi uzatılan bir süreç, bu süreç için yapılan saçma açıklamalar (adaylardan birinin balayısının bitmesine beklemişler mesela) ve de en önemlisi bu kadar uzun süren bir süreçten sonra kısacık ve baştan savma imzasız bir maille sürecin bitmesi insanı üzüyor elbette. Bu dişlinin de senin gibi insanları kullanılacak ya da öğütecek olduğunu gösteriyor. Araştırdığım kadarıyla o pozisyonu halen doldurmadıkları da göz önüne alındığında mülakatta onlara sunduğun fikirlerin üstüne konup, beni kullanıp atmış olabilecekleri de bir ihtimal. Böyle durumlarda kendime sorduğum tek bir şey var: "böyle bir yerde gerçekten çalışmak ister miydin?". Cevabım tabii ki "Hayır".

"Haftada 80 saat çalışmak mı?"

Bir de açık açık insanları köle gibi çalıştırdıklarını söyleyen şirketler var. Mesela görüştüğüm bir şirket, beni ikinci tura çağırdı. Ancak ikinci turun ya da onların deyimiyle "takım ile tanışmanın" üç saat sürecek bir mülakat dizisi olduğunu oraya gidince farkettim. Bu mülakatın daha en başında şirkete yakın bir yere taşınıp taşınamayacağım soruldu. Kafamda olan yerleri söyledim ama bu da onlara yetersiz geldi. Bana her an ulaşmak istediklerini söylediler. Daha sonra da haftada 80 saat çalıştıklarını söylediler. Normalde haftada çalışma süresini hemen kafamdan hesapladım: 8x5=40. Yani iki katı! Şaşırdığımı gördüler, "şaka yapıyoruz tabii" dediler ve eklediler "60-70 olur en fazla". İçimden dedim ki "bu manyaklık". O gün şirketteki herkesin koşuşuturup durduğu, sadece bir kez kısa bir süre ayak üstü boğazıma dizile dizile kahve içebildiğim bir an dışında rahat yüzü görmediğim 3 saat sonunda bitkin bir şekilde şirketten ayrıldım. Daha sonra mail ile öğrendim ki "80 saati" duyunca biraz çekinmem nedeniyle iş olmamış. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde bu pozisyona da daha sonra kimse bulunamamıştı ya da başlayan iki üç ayda istifasını sunmuştu. Keza aynı ilan kısa süre sonra tekrardan online'dı.

Velhasılkelam üniversiteden yeni çıktıysan, hele de siyasal bilimler gibi biraz farklı bir bölüm okumuşsan, iş hayatı seni bir başka çarpıyor. Bunu da bir süre yaşadım. Ne mutludur ki yukarıda bahsettiğim tüm bu sıkıntılar sonunda, mülakatlarının birinde neden Rocky'nin bir başyapıt olduğunu anlattığım bir şirket için çalışıyorum. Ha, burada da bazen o nefret ettiğim dişliler kendisini gösteriyor elbet ama yukarıda da dediğim gibi gücüm yettiği kadar oyunu kendi kurallarıma göre oynayıp, o dişlilerin arasında kaybolup gitmeyeceğim.

Pink Floyd vs. Roger Waters

Dün gece dünya gözüyle Roger Waters'ı da görmüş oldum. Kendisi Pink Floyd dolayısıyla hayatımda önemli bir figür olmuş biri. Pink Floyd'u (maalesef) asla canlı izleyemeyeceğimiz için, Roger Waters'ı izlemek Pink Floyd'u izlemek gibi bir şey oluyor. Benzer duyguyu Paul McCartney'i izlediğimde de hissetmiştim. Sanırım ölmeden önce canlı izlemem gereken gruplar listesinde tek kalan isim Iron Maiden oldu böylece.

Ama şu da bir gerçek ki hiçbir zaman Waters'ın bir hayranı olmadım. Kendisinin müthiş bir şarkı sözü yazarı ve bestekar olduğundan şüphem yok. Enstrümanistliği de ortalamanın üstündedir. Vokal tekniğinde kendine has bir tını vardır. Yine de Waters - her ne kadar yaşlandıkça düzelse de - çoğu büyük müzisyen gibi aşırı egodan, bencillikten muzdarip bir adamdır. Bir grup içinde beraber çalması en zor adamlardan biri olsa gerek.

"The Wall" albümüne gelirsek, bir başyapıt olduğu inkar edilemez. Benim de lise yıllarında kasedini alıp, bol bol döndürdüğüm bir eserdi, ki filmini de kaç kez izlemişimdir bilmiyorum. Amma velakin, resmi olarak bir Pink Floyd ürünü olarak görünse de The Wall aslında bir Roger Waters albümüdür. Ne klavyeci Richard Wright'ın ne de baterist Nick Mason'ın emek verdiği, Gilmour'un da oldukça pasif kaldığı bir albümdür. Bir sonraki albüm The Final Cut'da bu durum bir adım daha ileri gidecektir zaten. Bu nedenle Pink Floyd'u çok sevmeme rağmen The Wall albümünün en iyi Floyd albümü olduğunu iddia etmem, aksine grubun geleceğine çok kötü bir darbe vurduğunu iddia edebilirim. Grup içindeki ilişkiler bu albümün kayıtları sırasında iyice bozulmuş, albümün turnesi ile çok fazla insana ulaşabilseler de yüksek masraflardan dolayı zarar etmişlerdir.

Ama bu durumun üstünden 30 yıl geçti ve dünya değişti. Artık bir yerden bir yere gitmek daha kolay. Teknoloji gelişti ve daha önce hayal bile edilemeyecek animasyonlar ve sahne şovları bugün yapılabiliyor. Öte yandan ise The Wall albümünün anlattığı konularda bir eskime olmadı. Bu da Roger Waters'ın 30 yıl sonra (1990 Berlin konserini saymazsak) 1979-80 yıllarında yaptığı şovun neredeyse aynısını, daha iyi imkanlarla sunmasını sağladı. Roger Waters bundan önce de The Dark Side of the Moon albümünün tamamını çaldığı bir turne yapmıştı. Bazıları eskinin ekmeğini yiyor diye eleştirebilir Waters'ı ama ben kendisinin içinde ukte kalan bir şeyi tamamlamak istediğine inanıyorum.

Duvarı inşa ederken

Konser 20 dakikalık bir gecikmeyle başladı ki güneşin daha tam batmamış olması nedeniyle bu duruma sevindiğimi söyleyebilirim. Oturduğum yer (ki stadyumun en arkasıydı) devasa projektör ile görüş açımı engellediği için konser başlayınca benzer durumdaki insanlar ile koşa koşa daha iyi bir görüş açısının olduğu boş yerlere geçtik. Konser alanı genel olarak kalabalıktı. Yalnız saha içinde az insan vardı ki buradan Almanların oturarak konser izlemeyi daha çok sevdiğini çıkarabiliriz. Saha içinde yanında insanlarla daha farklı bir havaya giriyorsun ama The Wall gibi görselliği ön planda olan bir şovda bütün sahneyi görebilmen önemli oluyor. Bu nedenle en arkalarda ve dolayısıyla en yukarıdan şovu izlemek önemliydi.

"In the Flesh?" çok gaz bir başlangıç şarkısı. Waters'ın bir diktatörü oynadığı bu temsili Almanya'da izlemenin yeri ayrı oldu benim için. Patlamalar, duman falan derken duvara giren o uçağı da dünya gözüyle görmüş olduk. Bu arada stereo ses sistemi muhteşemdi ki gerçekten tepemizden uçak geçtiğini düşünebiliyordun. Ses bazen sağdan değil de soldan geldiğinde bütün insanlar istisnasız "orada bir şey mi oluyor?" diye o tarafa döndü ve bu refleksi ilginç bir şekilde bütün konser sürdürdüler. Bu arada duvara çarpan uçak olayını daha önce Waters'sız Pink Floyd, Pulse konserlerinde yapmıştı. O konserdeki yuvarlak ve ışık saçan ekranın bir benzeri de The Wall konserinde vardı. Waters, eski arkadaşlarından biraz fikir mi çalmış acaba?

Tamam ilk albüm güzeldir ama o Back to Black nasıl bir şeydir? Pop, caz, soul, r&b, hepsi bir arada kaynatılmış, muhteşem sözlerle bir başyapıt çıkmıştı. Hele Special Edition'daki reggae tarzı Monkey Man, You're Wondering Now gibi şarkıları evde az dinlememiştim. Albümün ilk 7 şarkısının birer hit olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.

E ne oldu şimdi? Kalbi her zaman kırık bir kadın kurtuldu. Bir daha yeni bir eser duyamayacağım için bencilce bir hüznüm var ama onun kurtulmasına sevindim. "Back to Black"te dediği gibi yüzlerce kez ölmektense bir kere de gitti ve rahatladı.

Her zaman Amy Winehouse'u kendime yakın hissetmiştim. O umursamaz tavırları, benim yaşadığım ya da yaşamak istediğim bir hayatın varlığını bana gösteriyordu. Tabii ki de isterdim yaşasın ve keşke onu hiçbir zaman bir sedyede, ceset torbası içinde görmeseydim. Ama bazı hayatlar böyledir işte. Bazıları diyor ya keşke hiç bu işlere bulaşmasaydı da sesine yazık etmeseydi. Bu kız, o içindeki boşluk olmasa zaten Amy Winehouse olmazdı, o yüzden keşkelere de çok yer yok aslında.

Bir Amy Winehouse geçti hayatımızdan, kısa ve etkili. Belki fiziksel olarak hep olmasa da kendi ayakları üstünde duran ama hep sarılacak bir beden arayan kız. Ses verdiği her nota ve her kelime için minnettarım ona.